چهارشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۵:۴۹
 |  12/ اکتبر/ 2015 - 2:55
  |   نظرات: ۴ نظر
3,448 مرتبه بازدید

صحبت لاری، رهرو حافظ شیرازی؛ بی آنکه به تقلید اُفتد!

 

 

موسی پورپلاش: تفسیر شناسی را کنار بگذاریم و بگذریم از این که حافظ و زمانه اش چه تأثیراتی بر هم گذاشته اند یا چه گذشته ای بوده که او را حافظ کرد؟ این بار ببینیم خواجه شیراز با بزرگان پس از خود چه کرد؟ و کدام خوش اقبالی کوچه هایی را که حافظ در آن سیر می کرد را جستجو نمود و جست؟ اگر از منظر سبک و سیاق و مطلع و وزن بنگریم بسیاری از بزرگان که استقبال را گزیده اند، گاه موفق شده اند و گاه نشده اند. امّا کسانی هم بوده اند که اصل راه را رفته اند و چنان با بصیرت پیش رفته اند که راهشان با حافظ یکی شده و بی آنکه تقلید پیشه کنند، از کوچه باغ آن زمان سر در آورده اند. شخصیت، روحیه، انگیزه، هدف، گلایه، شادی، رضایت و گاه انزوا همگی این ها برای کسانی که در یک راه قدم می نهند، یکی می شود، به گونه ای که زمان و مکان نیز کم تأثیر می گردد. و این هنر والای یک بزرگ مرد خواهد بود، که استادانه کلمات را در اختیار گرفته و تا حد امکان از تقلید بپرهیزد.

 

یکی از بزرگان ادب در این راه محمّد باقر صحبت لاری است. (قرن دوازده و سیزده)

شخصیت شناخته شده ای که طی ۸۹ سال زندگی حدود سی هزار بیت شعر سروده (نزدیک به ده هزار بیت در دسترس است). و اگر چه در اواخر عمر بی مهری حکام، ناتوانی و نابینایی، عرصه را بر او تنگ می کند اما هرگز از راه برنگشت. گویند در جوانی به اجتهاد رسیده، زندگی نامه اش را نوشته اند آن چه اهمّ است اشتراک نظر وی با خواجه شیراز است. همان اشتراکی که باعث تراوش کلمات مشترک می شوند، عشق به زیبایی ها، به خالق و مخلوق، امید به عفو و کرم، امید به دیدار، مروّت به مخلوق، گلایه از زمانه و حکومت و از همه مهم تر از افراط و تفریط. این ها سبب گشته کلماتی را بگزیند شبیه همان هایی که حافظ برگزیده است.

محتسب، دیر مغان، شیخ فقیه، باد صبا، می و معشوق و نیز کلماتی در تشبیه مانند خنجر مژگان و کمان ابرو و سرو روان قند لب، که گاه ظرافتهایی به آن افزوده و گاه ضعیف تر بوده. که ضعف ها نشان از قوّت بی بدیل سلطان غزل خواجه شیراز دارد.

 

 

مرحوم صحبت لاری با غزلیات، قصاید، مثنویات، رباعیات و نیز ترجیح بند و مخمّس، برای خطّه فارس و پهنه لارستان مایه مباهات بوده است.

شاعری فصیح، فهیم، بلند طبع و مستقل از زمان و زمانه، شاعری که باید بیشتر شناخت. قاآنی و صحبت و دیگر بزرگان ادب این خطّه، و به دنبال سعدی و حافظ، هویّت فرهنگی ما را ساخته اند. با چند بیت از چند غزل و رباعی جداگانه از صحبت، صحبت را به پایان می بریم. ابیاتی که حاکی ار ارتباط معنوی وی با خواجه شیراز است.

سرخ بیغاره رخ و تازه لب از باده مست             رفته از  غایت مستی گل و بادام ز دست

مترشح خَدّ و موزون قدومی  گون لب مست      جامه گلنار و کمر زرگش و ساغر در دست

طرّه اش شعبده باز و نگهش شهر آشوب          چشم بیمار و دو ابروی، دو بیمار پرست

* * *

الا یا ایها الساقی، تو دانی درد این دل ها                    که جز می نیست، درمانش. ادر کاساً و ناولها

* * *

صبا به منزل سلمی اگر روی به سلامت            ببر سلامی از این خسته خدنگ ملامت

* * *

فدای طرف کلاه تو تاجدارانند                       گدای کوچه شهر تو، شهریارانند

* * *

ادر کاساً و ناولها، الا یا ایها الساقی                  اگر نازی ندانی، یعنی احسان کن مَی باقی

* * *

ساقی سیم ساق من، می ده و تازه کن لبی       ناز کَفَت که ساز کن برگ حصول مطلبی

* * *

ای شیخ که صحبتت ملامت گون است            امروز مبین، ببین که فردا چون است

این دلق می آلود مرا حلّه کنند                      یا خرقه زرق تو، که غرق خون است؟

* * *

چون آتش سرخ، چهره افروخته ای                 تا باز چه دلسوخته راه، سوخته ای؟

* * *

نه زاهدم، نه فقیه سفیه، نه مرتاض                  شراب خواره و امیدوارم از فیّاض

 

 

 

 

 

 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp

4 Responses to “صحبت لاری، رهرو حافظ شیرازی؛ بی آنکه به تقلید اُفتد!”

  1. بیرم گفت:

    ملا محمد باقر بیرمی مشهور به صحبت لاری .

  2. خوری گفت:

    ممنون از آقای پورپلاش بخاطر این مطلب کوتاه و مفید.
    از آقای پورپلاش درخواست دارم که بیشتر از اطلاعات ادبی و سروده های خودش در سایت قرار دهد.

  3. شیلا گفت:

    سلام
    از همه چیز که بگذریم
    صحبت بیرمی را نمی توانیم در ابیات مان بکار نگیریم

  4. شهروند گفت:

    ملا محمد باقر صحبت بیرمی
    مهجور لار – مهجور بریزی
    و الی اخر همه چیز رو به اسم لار تموم می کنن

آخرین نظرات شما
  • خوب خودش میساخت..عجب کاریه...
    محمد در: چرا این روحانی اسیری، سه بار آرامگاه حافظ را تخریب کرد؟!
  • چرا قرارگاه پلیس راه شهرستان های جنوبی استان فارس (قیر و کارزین + جهرم + لارستان + گراش + اوز+ لامرد + مهر + فراشبند + خنج) بایستی در شهر لار مرکز شهرستان لارستان که در گ...
    امراله مهماندوست در: گزارش کار نماینده لارستان، خنج و گراش از فعالیت های انجام شده اخیر در حوزه انتخابیه
  • ۱- مقدار … متر مکعب از آبی که بیش از95% از آبی است که دربارندگی ها باعث جاری شدن سیل و طغیان رودخانه در بخش محمله شهرستان خنج استان فارس می شود از محلی به نام بیدزرد در ب...
    امراله مهماندوست در: گزارش کار نماینده لارستان، خنج و گراش از فعالیت های انجام شده اخیر در حوزه انتخابیه
  • چه کاریه آخه، خود حاج آقا یه مقبره در شان حضرت حافظ میساختند که دیگه کسی هوس نکنه مقبره ایی دیگه بسازه این همه خودشون رو درگیر نمیکردند...
    گراوندی در: چرا این روحانی اسیری، سه بار آرامگاه حافظ را تخریب کرد؟!
  • چرا لینک دانلود نداره ؟...
    در: آهنگ زیبای “چراغ” را از مرحوم محمدرضا حقیقی لاری بشنوید
  • ایزدمهر درود بنظرم آقای فال اسیری که خراب کرده اصلا کار درستی نکرده چون حافظ اینقد نام دارد و بزرگه کسی نمیتونه مصادره کنه بی احترامی شده به کسی که آرامگاه را ساخته، هدف...
    در: چرا این روحانی اسیری، سه بار آرامگاه حافظ را تخریب کرد؟!
  • انگار که ایشون بعد از تخریب هم من باب قرائت فاتحه بر مزار حافظ رفتند و فرمودند که: ای حافظ ، من حقی بزرگ بر گردنت دارم که گروهی گبر قصد ساختن بارگاهی بر مزارت بودند که تو...
    Auriga در: چرا این روحانی اسیری، سه بار آرامگاه حافظ را تخریب کرد؟!
  • سلام مگر می‌شود حافظ را مصادره کرد آثار او آنقدر با هویت واصالت هستند که کسی نتواند امثال آن رابه سادگی بنگارد به نظر بنده این حرف ها توجیه وبهانه برای مخالفت با او بوده...
    ایرانی در: چرا این روحانی اسیری، سه بار آرامگاه حافظ را تخریب کرد؟!
  • با سلام در این روزهای سخت بیکاری و بی پولی بخاطر بیماری کرونا نیازمند یاری انسانهای خداشناس و خیر هستم اگر توان کمک هستید لطفا تماس بگیرید یاخدا ۰۹۹۰۶۳۹۸۲۹۱...
    در: راه اندازی سایت انجمن خیریه صابرین خور
  • ﺭﻭﺣﺶ ﺷﺎﺩ ﻭﺑﺎﺩﺵ ﮔﺮاﻣﻲ ﺑﺎﺩ...
    در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
آمار بازدید:

بازدید امروز: 465 بازدید

بازدید دیروز: 685 بازدید

بازدید کل : 4385182 بازدید