سه شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۱۸
سرویس: یادداشت
 |  ۱۰/ آذر/ ۱۳۹۴ - ۱۲:۴۷
  |   نظرات: بدون نظر
603 مرتبه بازدید

«بزرگمهر و بزرگ امید»

 

موسی پورپلاش: به راستی خرد به چه می ماند؟ آیا آن چنان که جان را حقیقت آدمی می دانیم، خرد نیز حقیقت عقل است؟
عقل موهبت الهی است و استفاده صحیح از آن به بشر این امکان را می دهد که در راستای خلقت عدم نهاده و گام به گام در راه تکامل پیش رود. عقل یک واژه عربی است به معنای نگهدارنده. نگهدارنده در برابر کج روی ها، امّا خرد، تعقلی است همراه با حکمت هایی که از پیش تجربه شده اند چه توسط خود شخص و چه آن که محصول پیشینیان بوده باشد.
بزرگان ادبیّات این مرز و بوم، همواره بشریت را به خردورزی توصیه کرده اند و از این حیث چه کسی والاتر از حکیم طوسی (قرن ۵-۴) شاعری بزرگ که حکمت و خرد را در جای جای شاهنامه اش، چون مشعلی روشن به همراه داشته است.
در این باب، یکی از زیباترین توصیفات وی، ظهور بزرگ مردی به نام «بزرگمهر» است. شخصی با سنِّ کم که درایت و حکمتش با تعبیر خواب پادشاه، کسری نوشین روان، بر همگان عیان شد. پس از چندی مسأله بسیار بزرگ شطرنج را حل نمود. رمزگشایی از شطرنجی که هرگز ندیده بود.
به کسری چنین گفت: کای پادشاه

جهان دار و بیدار و فرمانروا
من این نغز بازی به جای آورم

خرد را بدین رهنمای آورم
* * *
به جز اینها، فردوسی بزرگ برای درک مخاطب از اهمیت خردورزی، بیش از ۲۲۰ بیت آورده که حاوی پرسش هایی است از سوی پادشاه و پاسخ هایی از جانب بزرگمهر.

ز من یادگاری ست چندی سخن

گمانم که هرگز نگردد کهن
چو بگشاد روشن دل شهریار

فراوان سخن کرد زو خواستار
* * *
پس از حکیم طوس، نابغه ای دیگر در داستان سرایی پیدا می شود. ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی گنجه ای (قرن ۷-۶).
وی که در سرایش اشعار پس از حمد و ثنا و توحید و نعت، داستان های زیبا و توأم با عشق را به نظم کشیده است، همواره عشق را با خرد توصیه می کند. از جمله آن داستان خسرو شیرین است، در قصر پادشاه شخصی بزرگ منش، به نام «بزرگ امید» وجود دارد، حکیم روشن روان، گویی بزرگمهری در قصر کسری.
پرسش و پاسخ هایی که میان آنها می گذارد نشان از اهتمام شدید شاعر به دانش و حکمت دارد.
چو خسرو دید کان یار گرامی

ز دانش خواهد او را نیکنامی
بزرگ امید را نزدیک خود خواند

به امید بزرگش پیش بنشاند
* * *
پرسش هایی چون: اولین جنبش؟ چگونگی فلک؟ اجرام و کواکب؟ مبدا و معاد؟ گذشتن از جهان؟ در بقای جان؟ چگونگی دیدار کالبد در خواب؟ زندگی پس از مرگ؟ زمین و هوا؟ تندرستی از راه اعتدال؟ و رفتن جان از جسم؟
پند و اندرزهایی که در این پرسش و پاسخ و نیز تماثیل و حکایت دیگر بزرگان ادب و خرد این مرز و بوم از جمله: مولانا و عطار و سعدی تا به امروز که پروین از این حیث فرزند خَلَف آنها بوده، گنجینه ای بسیار ارزشمند برای نوع بشر به شمار می آید. می طلبد با ادب و طلب، به کلاس درس این بزرگان نشسته و از هر مناظره و تمثیل و حکایتی درس بگیریم. 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp
مدیریت سایت ایوب محمودی تمام مطالب این نویسنده

آخرین نظرات شما
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر – اخبار لارستان در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه
  • جناب آقای مهندس حلیمی انتصاب شایسته شما را به عنوان شهدار محترم خور را تبریک عرض نموده و پیشرفت بیشتر شما را در این ضمینه از خداوند مننان خاستارم . از صمیم دوستتان دارم د...
    در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد
  • r4...
    در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد
  • […] گزارش سایت خور، محبوبه جوکار موسس و دبیر انجمن سبزاندیشان خور در […]...
    «سبزاندیشان» در پارک جنگلی خور بذر و نهال کاشتند | آفتاب لارستان در: انجمن سبزاندیشان خور برگزار کرد: طرح کاشت بذر و نهال در پارک جنگلی خور + تصاویر
  • ممنون از اطلاع رسانی. چطور باید هوشیار بود؟ یعنی دقیقا چه تمهیداتی باید اندیشید؟...
    ابراهیم در: زلزله های پیاپی در لارستان: هشیار باشیم!
  • از ماست كه بر ماست...
    جواد جي اس ام در: تلاش دیرهنگام شهردار خور برای جلب رضایت مردم و شورای جدید
  • افسردگی زنان خوری نه تیتر مناسب نه متن مناسب نه راهکار حسابی فقط منتشرش کردین...
    در: پنجمین شماره نشریه خورشید لارستان منتشر شد!
  • وبسایت واقعا خوب و لازم هست. بنظرم ایجاد کانال رسمی در تلگرام هم ضروری است. از امکانات ش [ مثلا نظرسنجی و... ] به بهترین شکل میشه بهره برد....
    ابراهیم در: رئیس شورای اسلامی شهر خور خبر داد: پایگاه اطلاع رسانی شورای اسلامی خور به زودی کار خود را آغاز می کند
  • تبریک عرض میکنم خدمت اعضای شورای جدید،ان شاءالله که اقای حلیمی فردی شایسته ومدیرباشد، تا باردیگرشهرخور درسطح استان خودنمایی کند. چون در دوره چهارساله شورا وشهردار قبلی(جن...
    خورکهن در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد

طراحی سایت و کیفیت اخبار مندرج در پایگاه خبری خور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نتایج

Loading ... Loading ...
آمار بازدید:

بازدید امروز: 1892 بازدید

بازدید دیروز: 4230 بازدید

بازدید کل : 3755302 بازدید