دوشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۰۹
سرویس: یادداشت
 |  ۱۰/ آذر/ ۱۳۹۴ - ۱۲:۴۷
  |   نظرات: بدون نظر
680 مرتبه بازدید

«بزرگمهر و بزرگ امید»

 

موسی پورپلاش: به راستی خرد به چه می ماند؟ آیا آن چنان که جان را حقیقت آدمی می دانیم، خرد نیز حقیقت عقل است؟
عقل موهبت الهی است و استفاده صحیح از آن به بشر این امکان را می دهد که در راستای خلقت عدم نهاده و گام به گام در راه تکامل پیش رود. عقل یک واژه عربی است به معنای نگهدارنده. نگهدارنده در برابر کج روی ها، امّا خرد، تعقلی است همراه با حکمت هایی که از پیش تجربه شده اند چه توسط خود شخص و چه آن که محصول پیشینیان بوده باشد.
بزرگان ادبیّات این مرز و بوم، همواره بشریت را به خردورزی توصیه کرده اند و از این حیث چه کسی والاتر از حکیم طوسی (قرن ۵-۴) شاعری بزرگ که حکمت و خرد را در جای جای شاهنامه اش، چون مشعلی روشن به همراه داشته است.
در این باب، یکی از زیباترین توصیفات وی، ظهور بزرگ مردی به نام «بزرگمهر» است. شخصی با سنِّ کم که درایت و حکمتش با تعبیر خواب پادشاه، کسری نوشین روان، بر همگان عیان شد. پس از چندی مسأله بسیار بزرگ شطرنج را حل نمود. رمزگشایی از شطرنجی که هرگز ندیده بود.
به کسری چنین گفت: کای پادشاه

جهان دار و بیدار و فرمانروا
من این نغز بازی به جای آورم

خرد را بدین رهنمای آورم
* * *
به جز اینها، فردوسی بزرگ برای درک مخاطب از اهمیت خردورزی، بیش از ۲۲۰ بیت آورده که حاوی پرسش هایی است از سوی پادشاه و پاسخ هایی از جانب بزرگمهر.

ز من یادگاری ست چندی سخن

گمانم که هرگز نگردد کهن
چو بگشاد روشن دل شهریار

فراوان سخن کرد زو خواستار
* * *
پس از حکیم طوس، نابغه ای دیگر در داستان سرایی پیدا می شود. ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی گنجه ای (قرن ۷-۶).
وی که در سرایش اشعار پس از حمد و ثنا و توحید و نعت، داستان های زیبا و توأم با عشق را به نظم کشیده است، همواره عشق را با خرد توصیه می کند. از جمله آن داستان خسرو شیرین است، در قصر پادشاه شخصی بزرگ منش، به نام «بزرگ امید» وجود دارد، حکیم روشن روان، گویی بزرگمهری در قصر کسری.
پرسش و پاسخ هایی که میان آنها می گذارد نشان از اهتمام شدید شاعر به دانش و حکمت دارد.
چو خسرو دید کان یار گرامی

ز دانش خواهد او را نیکنامی
بزرگ امید را نزدیک خود خواند

به امید بزرگش پیش بنشاند
* * *
پرسش هایی چون: اولین جنبش؟ چگونگی فلک؟ اجرام و کواکب؟ مبدا و معاد؟ گذشتن از جهان؟ در بقای جان؟ چگونگی دیدار کالبد در خواب؟ زندگی پس از مرگ؟ زمین و هوا؟ تندرستی از راه اعتدال؟ و رفتن جان از جسم؟
پند و اندرزهایی که در این پرسش و پاسخ و نیز تماثیل و حکایت دیگر بزرگان ادب و خرد این مرز و بوم از جمله: مولانا و عطار و سعدی تا به امروز که پروین از این حیث فرزند خَلَف آنها بوده، گنجینه ای بسیار ارزشمند برای نوع بشر به شمار می آید. می طلبد با ادب و طلب، به کلاس درس این بزرگان نشسته و از هر مناظره و تمثیل و حکایتی درس بگیریم. 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp
مدیریت سایت ایوب محمودی تمام مطالب این نویسنده

آخرین نظرات شما
  • عجب وحدت قشنگیه... چه میشد این مراسم تو مسجد ابوبکر صدیق برگزار میشد که به وحدت اگه بود نزدیک تر بود...
    خوری در: مراسم جشن هفته وحدت در مسجد جامع علی بن ابیطالب(ع) شهر خور برگزار شد + تصاویر
  • سلام ميشه شماره پرورش دهنده به من بدهيد؟ شماره من٠٩١٧٧٧٥٦٨٩٠ ظلي نيا...
    در: نگاهی به واحد پرورش بلدرچین در روستای دنگز لارستان + تصاویر
  • باسلام واحترام خدمتتون عرض كنم كه فرمايش شما صحيح هست و هيچ سندی از کتب اهل سنت مبنی بر سنت بودن یا جایز بودن جشنی خاص میلاد رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم وهیچ کدام ا...
    سيدمحمدنور دانش در: مراسم جشن هفته وحدت در مسجد جامع علی بن ابیطالب(ع) شهر خور برگزار شد + تصاویر
  • سلام سوالاتی داشتم که امیدوارم امام جمعه محترم شهر خور پاسخ دهد.. طبق کدامین اسناد از کتاب اهل سنت برای میلاد نبی اکرم محمد مصطفی خاتم نبین جشن گرفته میشود؟ پس از پاسخ ام...
    شهروند خوری در: مراسم جشن هفته وحدت در مسجد جامع علی بن ابیطالب(ع) شهر خور برگزار شد + تصاویر
  • سلام عرض شد خواستم یک مطلب عرض کنم که پارک حاشیه خور دستشویی نداره چون اکثر بانوان به پارک حاشیه میان نیار شدیدی به توالت داریم پارک نخبه به دلیل تجمع حوان ها بانوان نمیر...
    نازی در: کلیپ نگاهی به شهر تاریخی خور لارستان
  • با سلام اینجانب آمادگی همکاری و آموزش در زمینه کاشت و تولید نهال هستم. در تابستان و ایام نوروز در لار خواهم بود. خوشحال خواهم شد در زمینه توسعه فضای سبز در لارستان مشارکت...
    مختار حیدری در: انجمن سبزاندیشان خور برگزار کرد: طرح کاشت بذر و نهال در پارک جنگلی خور + تصاویر
  • روحش شاد ويادش گرامي...
    در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
  • سپاس واقعا خاطر انگيز...
    در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
  • نسخه پی دی اف نشریه خورشیدو بذارین .....
    در: مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر – اخبار لارستان در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه

طراحی سایت و کیفیت اخبار مندرج در پایگاه خبری خور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نتایج

Loading ... Loading ...
آمار بازدید:

بازدید امروز: 1103 بازدید

بازدید دیروز: 1078 بازدید

بازدید کل : 3909916 بازدید