شنبه ۰۵ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۲:۵۹
سرویس: یادداشت
 |  ۱۰/ آذر/ ۱۳۹۴ - ۱۲:۴۷
  |   نظرات: بدون نظر
878 مرتبه بازدید

«بزرگمهر و بزرگ امید»

 

موسی پورپلاش: به راستی خرد به چه می ماند؟ آیا آن چنان که جان را حقیقت آدمی می دانیم، خرد نیز حقیقت عقل است؟
عقل موهبت الهی است و استفاده صحیح از آن به بشر این امکان را می دهد که در راستای خلقت عدم نهاده و گام به گام در راه تکامل پیش رود. عقل یک واژه عربی است به معنای نگهدارنده. نگهدارنده در برابر کج روی ها، امّا خرد، تعقلی است همراه با حکمت هایی که از پیش تجربه شده اند چه توسط خود شخص و چه آن که محصول پیشینیان بوده باشد.
بزرگان ادبیّات این مرز و بوم، همواره بشریت را به خردورزی توصیه کرده اند و از این حیث چه کسی والاتر از حکیم طوسی (قرن ۵-۴) شاعری بزرگ که حکمت و خرد را در جای جای شاهنامه اش، چون مشعلی روشن به همراه داشته است.
در این باب، یکی از زیباترین توصیفات وی، ظهور بزرگ مردی به نام «بزرگمهر» است. شخصی با سنِّ کم که درایت و حکمتش با تعبیر خواب پادشاه، کسری نوشین روان، بر همگان عیان شد. پس از چندی مسأله بسیار بزرگ شطرنج را حل نمود. رمزگشایی از شطرنجی که هرگز ندیده بود.
به کسری چنین گفت: کای پادشاه

جهان دار و بیدار و فرمانروا
من این نغز بازی به جای آورم

خرد را بدین رهنمای آورم
* * *
به جز اینها، فردوسی بزرگ برای درک مخاطب از اهمیت خردورزی، بیش از ۲۲۰ بیت آورده که حاوی پرسش هایی است از سوی پادشاه و پاسخ هایی از جانب بزرگمهر.

ز من یادگاری ست چندی سخن

گمانم که هرگز نگردد کهن
چو بگشاد روشن دل شهریار

فراوان سخن کرد زو خواستار
* * *
پس از حکیم طوس، نابغه ای دیگر در داستان سرایی پیدا می شود. ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی گنجه ای (قرن ۷-۶).
وی که در سرایش اشعار پس از حمد و ثنا و توحید و نعت، داستان های زیبا و توأم با عشق را به نظم کشیده است، همواره عشق را با خرد توصیه می کند. از جمله آن داستان خسرو شیرین است، در قصر پادشاه شخصی بزرگ منش، به نام «بزرگ امید» وجود دارد، حکیم روشن روان، گویی بزرگمهری در قصر کسری.
پرسش و پاسخ هایی که میان آنها می گذارد نشان از اهتمام شدید شاعر به دانش و حکمت دارد.
چو خسرو دید کان یار گرامی

ز دانش خواهد او را نیکنامی
بزرگ امید را نزدیک خود خواند

به امید بزرگش پیش بنشاند
* * *
پرسش هایی چون: اولین جنبش؟ چگونگی فلک؟ اجرام و کواکب؟ مبدا و معاد؟ گذشتن از جهان؟ در بقای جان؟ چگونگی دیدار کالبد در خواب؟ زندگی پس از مرگ؟ زمین و هوا؟ تندرستی از راه اعتدال؟ و رفتن جان از جسم؟
پند و اندرزهایی که در این پرسش و پاسخ و نیز تماثیل و حکایت دیگر بزرگان ادب و خرد این مرز و بوم از جمله: مولانا و عطار و سعدی تا به امروز که پروین از این حیث فرزند خَلَف آنها بوده، گنجینه ای بسیار ارزشمند برای نوع بشر به شمار می آید. می طلبد با ادب و طلب، به کلاس درس این بزرگان نشسته و از هر مناظره و تمثیل و حکایتی درس بگیریم. 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp

آخرین نظرات شما
  • الحمدالله کلیپ هایی هم می گذاشتید خوب بود...
    خوری در: نخستین جشنواره فرهنگ بومی شهر خور برگزار شد + تصاویر
  • احسنت به پیشکسوتانی که همراه و همگام جوانان می باشند. خداوند به همه توفیق خیر دهد....
    خوری در: گزارشی از سفر گروه کوهنوردى توحید خور به سپیدان + تصاویر
  • با سلام لطفا در این مورد تحقیقات بیشتری بفرماییداین داستان تحریف شده وقضایا را وارونه جلوه داده در ویکی پدیا مقداری از آن را توضیح داده است ایشان از ارادتمندان به حضرت حا...
    ارادتمند در: این روحانی اسیری، سه بار آرامگاه حافظ را تخریب کرد!
  • با سلام خدا را شکر نشست مبارکی بود...آفرین به خبرنگار و عکاس جوان...سعی گردد متن گزارش کامل تر و بهتر نگارش شود...می توان صحبت ها را ضبط کرد و سپس خلاصه نویسی کرد...یا تم...
    در: نخستین جلسه مشترک بین دوستداران میراث فرهنگی خور با مسئولین شهر برگزار شد+ تصاویر
  • […] فرزندان مان واقعا چه کرده ایم؟!   این مقاله پیشتر در شماره ششم خورشید لارستان منتشر شده […]...
    تربیت فرزندان: باری که والدین بر دوش مدارس می اندازند! – اخبار لارستان در: دانلود ششمین شماره نشریه خورشید لارستان
  • […] مقاله پیشتر در شماره ششم خورشید لارستان منتشر شده است. مطالب مرتبط: […]...
    تربیت فرزندان: باری که والدین بر دوش مدارس می اندازند! در: دانلود ششمین شماره نشریه خورشید لارستان
  • با سلام نکته ی بعدی که میخواستم خدمت شما عرض کنم اپدیت دیر به دیر این سایت می باشد هر خبر در زمان بخصوصی و مدت معیینی تازگی و طرفداران مخصوص به خود را دارد و در صورتی مه...
    ابراهیم در: عملکرد شش ماهه دوم سال ۹۶ شهرداری و شورای اسلامی خور به مردم ارائه شد + تصاویر
  • با سلام و عرض خسته نباشید خدمت شما نویسنده محترم سایت خور با توجه به اینکه متن شما دارای چندین مشکل می باشد لطفا در این مورد دقت نموده و سپس نسبت به انتشار ان اقدام فرمای...
    ابراهیم در: عملکرد شش ماهه دوم سال ۹۶ شهرداری و شورای اسلامی خور به مردم ارائه شد + تصاویر
  • احسنت...
    شهروند در: عملکرد شش ماهه دوم سال ۹۶ شهرداری و شورای اسلامی خور به مردم ارائه شد + تصاویر
  • زنده باد مردمون لاری...
    محمد در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری

عملکرد یکساله شهرداری و شورای اسلامی شهر خور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نتایج

Loading ... Loading ...
آمار بازدید:

بازدید امروز: 128 بازدید

بازدید دیروز: 1046 بازدید

بازدید کل : 4067432 بازدید