سه شنبه ۰۲ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۳
سرویس: گزارش
 |  ۲۶/ تیر/ ۱۳۹۴ - ۷:۲۵
  |   نظرات: بدون نظر
584 مرتبه بازدید
4berke

چهاربرکه ها تجلی اعتقادات در کالبد نیاز به آب

مهندس ایوب صادقی و سعید فرصت: چهاربرکه ها را شاید بتوان به عنوان کاملترین شکل آب انبارهای نواحی جنوب دانست. این بنا متشکل است ازگنبدی در میان چهار بازوی مستطیل شکل که از چهارسو به بیرون کشیده شده است. در نواحی جنوب با اقلیم گرم و خشک مانند لارستان سطح قرار گیری بنا پائین تر و در عمق بیشتری از زمین قرار دارد تا پاسخ های اقلیمی بهتری ایجاد کند ولی در سایر نواحی گرم و مرطوب چون بندرلنگه این بنا کاملا” در روی زمین قرار گرفته و ساختاری مشخص و بارز دارند. رنگ بدنه خارجی روشن و معمولا” سفید رنگ است. عدم وفور این نوع از برکه ها را می توان ناشی از کاربرد بهینه آن دانست چرا که آب انبارهای مدور ماندگاری آب بیشتری داشته اند. ولی اصرار بر ساختن آب انبارهای چهاربخشی که ساختار زیرین آن ها از مربع و مستطیل است می تواند جلوه ای اعتقادی را بیان نماید. چهاربازوی آن در چهار جهت اصلی قرار گرفته است و گنبدی گرد چون نمادی از آسمان در مرکز آن سر بر افراشته است و بر روی چهارضلعی یا مربعی قرار گرفته که نماد زمین است. و یک سیر حرکتی از مربع نماد مکان به دایره نماد زمان را جلوه گر می شود و اگر مربع را ساختاری دارای ابتدا و انتها و حدود بدانیم می توان از محدودیت به نا محدودیت در دایره و بی انتهایی در گنبد رسید. ساختار صلیب یا چلیپا از گذسته های دور مورد استفاده معماران سراسر جهان بوده و نمادی از چهارفصل ، چهار عنصر اصلی ،چهارجهت و در بین النهرین سمبلی از چهار باد اصلی و باران زاست. نقش اعتقادی این بنا در دوره ماقبل اسلام و چه بعد از آن مورد توجه بوده است اما رفته رفته کارکرد بهتر سایر الگوها جای اشکال اعتقادی را می گیرد و در موردی کم یاب چهار برکه را به مسجد تبدیل می کنند که نمونه آن در چهاربرکه ی بازار قیصریه لار قابل مشاهده است.
از نمونه های برجای مانده از این بنا می توان به دو چهاربرکه در صحرای بگال و یک چهار برکه در کنار بازار قیصریه لار که گنبد آن ترکین است و بر پایه هشت ضلعی قرار دارد اشاره کرد.
بسترهای اعتقادی و فرا ساختاری فرم
عدد چهار از اعداد مقدس است که در معماری مفاهیم نمادین و اسطوره ای را بازگو می کند. جناب آقای حسین سلطان زاده در پرسشی در این پیرامون چنین بیان نمودند: “مثال دیگر عدد چهار است که در فرهنگ ایرانی به شدت مقدس بوده است. البته عدد چهار یک عدد مقدس در بین همه فرهنگ های کهن است و فقط مخصوص ایران نیست. اما در طراحی معماری ایرانی، تأکید بسیار خاصی بر روی این موضوع صورت گرفته است، بیش از جاهای دیگر. به طوری که مهمترین طرح های معماری ایرانی، طرح های چهارتایی هستند؛ مثل چهار- طاقی، چهار- ایوانی، چهار- باغ، چهار- سو، چهار- صفه و غیره که به خوبی نشان می دهند که در ایران چه تأکید عظیمی بر روی عدد چهار شده است. تأکید بر عدد چهار، در واقع، بازتاب اعتقاد به عدد چهار و توجه به آن بوده است؛ لذا بسیاری از طرح های چهارتایی به خاطر ضرورت های کارکردی یا ضرورت های محیطی طراحی نشده اند، یعنی نه محیط و نه مصالح یا کارکرد باعث شکل گیری طرح های چهارتایی نشده اند و اتفاقاً برخی از این طرح های چهارتایی از لحاظ عملکردی و محیطی نامناسب بوده اند و فقط به دلایل فرهنگی شکل گرفته اند. به نظر می رسد در طرح های چهارتایی یا شکل مربع، تکامل یا کامل بودن مد نظر بوده است.
ادامه دارد… 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp
Profile photo of مدیریت سایت مدیریت سایت ایوب محمودی تمام مطالب این نویسنده

آخرین نظرات شما
  • متاسفانه تخلفات گسترده ای که در این دوره از انتخابات شورا رخ داد موجب آزرده خاطر همشهریان شد بنده به شخصه شاهد رای دادن تعداد کثیری از غیر بومی ها بودم من احترام زیادی وا...
    سعادت در: تکذیب استعفای یکی از اعضای شورای اسلامی شهر خور/ نشر اکاذیب در فضای مجازی پیگرد قانونی دارد
  • سلام به برادرو خواهری که این مطلب رو نوشتید.الحمدالله که همه اعضای رای از همشهریان بودند.خیلی زشته که این دروغ و تهمت رو به آقای یعقوب فاتحی زدید.نا ناسلامتی اعضای شورا م...
    در: تکذیب استعفای یکی از اعضای شورای اسلامی شهر خور/ نشر اکاذیب در فضای مجازی پیگرد قانونی دارد
  • درود بر شما .واقعا همین طوره...
    بهمنی در: آدرس کامل مراکز شعب اخذ رای در لارستان
  • مطالب ارسال شده فقط اسم برده بودین استفاده ازش نشده بود ولی در کل جامع و زیبا بود خوشحالم نقش افتخارات همشهریان توی این مجله به چشم می خورد ....
    در: دانلود اولین شماره نشریه خورشید لارستان
  • بعد از سال ۱۳۳۹ تا الان اولین بار بود که اسم مرحوم مشفق اوزی، بنیانگذار اولین مرکز آموزشی در خور که خدایش بیامرزاد، از لیست حذف می شود. تعهد و احترام به بزرگانی که به جام...
    یک خوری در: آدرس کامل مراکز شعب اخذ رای در لارستان
  • اگر چه کمی دیــر ولی بسیار عالـــــی باعث افتخار و خوشحالیست...
    اسحاق.ش در: فراخوان همکاری با نشریه “خورشید لارستان”
  • با سلام خدمت شما همشهری عزیز 1- بله قبول داریم که سایت دیر به دیر به روز میشه و علتش هم کمبود نیرو(بهتر است بگوییم عدم نیروی کمکی) و مشغله زیاد سردبیر سایت هست. 2- بله ما...
    مدیریت سایت در: گزارش تصویری از پنجمین جشنواره بزرگ نقاشی کودکان و نوجوانان در خور
  • باسلام و خسته نباشد خدمت شما مدیر محترم سایت من هم به نوبه ی خود این کار فرهنگی و خوب شما را تایید می کنم امیدوارم روز به روز شهرمان در کلیه زمینه ها پیشرفت داشته باشد و...
    همشهری در: گزارش تصویری از پنجمین جشنواره بزرگ نقاشی کودکان و نوجوانان در خور
  • مستدام باشید🌷...
    یونس قانع در: اولین شماره نشریه خورشید لارستان، ۲۱ اردیبهشت ماه منتشر می شود
  • مسخره است واقعا...
    در: نامگذاری اول دی ماه به نام روز خور: با کدام شاخصه و معیار؟!

ملاک اصلی شما برای انتخاب نامزدهای مورد نظرتان در انتخابات شورای اسلامی پیش رو چیست؟

نتایج

Loading ... Loading ...
ss
آمار بازدید:

بازدید امروز: 10 بازدید

بازدید دیروز: 3780 بازدید

بازدید کل : 3152898 بازدید

رفتن به نوارابزار