پنج شنبه ۰۲ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۰۱
سرویس: گزارش
 |  ۲۶/ تیر/ ۱۳۹۴ - ۷:۲۵
  |   نظرات: بدون نظر
760 مرتبه بازدید

چهاربرکه ها تجلی اعتقادات در کالبد نیاز به آب

مهندس ایوب صادقی و سعید فرصت: چهاربرکه ها را شاید بتوان به عنوان کاملترین شکل آب انبارهای نواحی جنوب دانست. این بنا متشکل است ازگنبدی در میان چهار بازوی مستطیل شکل که از چهارسو به بیرون کشیده شده است. در نواحی جنوب با اقلیم گرم و خشک مانند لارستان سطح قرار گیری بنا پائین تر و در عمق بیشتری از زمین قرار دارد تا پاسخ های اقلیمی بهتری ایجاد کند ولی در سایر نواحی گرم و مرطوب چون بندرلنگه این بنا کاملا” در روی زمین قرار گرفته و ساختاری مشخص و بارز دارند. رنگ بدنه خارجی روشن و معمولا” سفید رنگ است. عدم وفور این نوع از برکه ها را می توان ناشی از کاربرد بهینه آن دانست چرا که آب انبارهای مدور ماندگاری آب بیشتری داشته اند. ولی اصرار بر ساختن آب انبارهای چهاربخشی که ساختار زیرین آن ها از مربع و مستطیل است می تواند جلوه ای اعتقادی را بیان نماید. چهاربازوی آن در چهار جهت اصلی قرار گرفته است و گنبدی گرد چون نمادی از آسمان در مرکز آن سر بر افراشته است و بر روی چهارضلعی یا مربعی قرار گرفته که نماد زمین است. و یک سیر حرکتی از مربع نماد مکان به دایره نماد زمان را جلوه گر می شود و اگر مربع را ساختاری دارای ابتدا و انتها و حدود بدانیم می توان از محدودیت به نا محدودیت در دایره و بی انتهایی در گنبد رسید. ساختار صلیب یا چلیپا از گذسته های دور مورد استفاده معماران سراسر جهان بوده و نمادی از چهارفصل ، چهار عنصر اصلی ،چهارجهت و در بین النهرین سمبلی از چهار باد اصلی و باران زاست. نقش اعتقادی این بنا در دوره ماقبل اسلام و چه بعد از آن مورد توجه بوده است اما رفته رفته کارکرد بهتر سایر الگوها جای اشکال اعتقادی را می گیرد و در موردی کم یاب چهار برکه را به مسجد تبدیل می کنند که نمونه آن در چهاربرکه ی بازار قیصریه لار قابل مشاهده است.
از نمونه های برجای مانده از این بنا می توان به دو چهاربرکه در صحرای بگال و یک چهار برکه در کنار بازار قیصریه لار که گنبد آن ترکین است و بر پایه هشت ضلعی قرار دارد اشاره کرد.
بسترهای اعتقادی و فرا ساختاری فرم
عدد چهار از اعداد مقدس است که در معماری مفاهیم نمادین و اسطوره ای را بازگو می کند. جناب آقای حسین سلطان زاده در پرسشی در این پیرامون چنین بیان نمودند: “مثال دیگر عدد چهار است که در فرهنگ ایرانی به شدت مقدس بوده است. البته عدد چهار یک عدد مقدس در بین همه فرهنگ های کهن است و فقط مخصوص ایران نیست. اما در طراحی معماری ایرانی، تأکید بسیار خاصی بر روی این موضوع صورت گرفته است، بیش از جاهای دیگر. به طوری که مهمترین طرح های معماری ایرانی، طرح های چهارتایی هستند؛ مثل چهار- طاقی، چهار- ایوانی، چهار- باغ، چهار- سو، چهار- صفه و غیره که به خوبی نشان می دهند که در ایران چه تأکید عظیمی بر روی عدد چهار شده است. تأکید بر عدد چهار، در واقع، بازتاب اعتقاد به عدد چهار و توجه به آن بوده است؛ لذا بسیاری از طرح های چهارتایی به خاطر ضرورت های کارکردی یا ضرورت های محیطی طراحی نشده اند، یعنی نه محیط و نه مصالح یا کارکرد باعث شکل گیری طرح های چهارتایی نشده اند و اتفاقاً برخی از این طرح های چهارتایی از لحاظ عملکردی و محیطی نامناسب بوده اند و فقط به دلایل فرهنگی شکل گرفته اند. به نظر می رسد در طرح های چهارتایی یا شکل مربع، تکامل یا کامل بودن مد نظر بوده است.
ادامه دارد… 

مطالب مرتبط: ....................................................................................


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp
مدیریت سایت ایوب محمودی تمام مطالب این نویسنده

آخرین نظرات شما
  • روحش شاد ويادش گرامي...
    در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
  • سپاس واقعا خاطر انگيز...
    در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
  • نسخه پی دی اف نشریه خورشیدو بذارین .....
    در: مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر – اخبار لارستان در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه
  • جناب آقای مهندس حلیمی انتصاب شایسته شما را به عنوان شهدار محترم خور را تبریک عرض نموده و پیشرفت بیشتر شما را در این ضمینه از خداوند مننان خاستارم . از صمیم دوستتان دارم د...
    در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد
  • r4...
    در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد
  • […] گزارش سایت خور، محبوبه جوکار موسس و دبیر انجمن سبزاندیشان خور در […]...
    «سبزاندیشان» در پارک جنگلی خور بذر و نهال کاشتند | آفتاب لارستان در: انجمن سبزاندیشان خور برگزار کرد: طرح کاشت بذر و نهال در پارک جنگلی خور + تصاویر
  • ممنون از اطلاع رسانی. چطور باید هوشیار بود؟ یعنی دقیقا چه تمهیداتی باید اندیشید؟...
    ابراهیم در: زلزله های پیاپی در لارستان: هشیار باشیم!
  • از ماست كه بر ماست...
    جواد جي اس ام در: تلاش دیرهنگام شهردار خور برای جلب رضایت مردم و شورای جدید

طراحی سایت و کیفیت اخبار مندرج در پایگاه خبری خور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نتایج

Loading ... Loading ...
آمار بازدید:

بازدید امروز: 864 بازدید

بازدید دیروز: 1928 بازدید

بازدید کل : 3863292 بازدید