جمعه ۰۲ تیر ۱۳۹۶ ساعت ۹:۴۶
سرویس: گزارش
 |  ۲۶/ تیر/ ۱۳۹۴ - ۷:۲۵
  |   نظرات: بدون نظر
613 مرتبه بازدید
4berke

چهاربرکه ها تجلی اعتقادات در کالبد نیاز به آب

مهندس ایوب صادقی و سعید فرصت: چهاربرکه ها را شاید بتوان به عنوان کاملترین شکل آب انبارهای نواحی جنوب دانست. این بنا متشکل است ازگنبدی در میان چهار بازوی مستطیل شکل که از چهارسو به بیرون کشیده شده است. در نواحی جنوب با اقلیم گرم و خشک مانند لارستان سطح قرار گیری بنا پائین تر و در عمق بیشتری از زمین قرار دارد تا پاسخ های اقلیمی بهتری ایجاد کند ولی در سایر نواحی گرم و مرطوب چون بندرلنگه این بنا کاملا” در روی زمین قرار گرفته و ساختاری مشخص و بارز دارند. رنگ بدنه خارجی روشن و معمولا” سفید رنگ است. عدم وفور این نوع از برکه ها را می توان ناشی از کاربرد بهینه آن دانست چرا که آب انبارهای مدور ماندگاری آب بیشتری داشته اند. ولی اصرار بر ساختن آب انبارهای چهاربخشی که ساختار زیرین آن ها از مربع و مستطیل است می تواند جلوه ای اعتقادی را بیان نماید. چهاربازوی آن در چهار جهت اصلی قرار گرفته است و گنبدی گرد چون نمادی از آسمان در مرکز آن سر بر افراشته است و بر روی چهارضلعی یا مربعی قرار گرفته که نماد زمین است. و یک سیر حرکتی از مربع نماد مکان به دایره نماد زمان را جلوه گر می شود و اگر مربع را ساختاری دارای ابتدا و انتها و حدود بدانیم می توان از محدودیت به نا محدودیت در دایره و بی انتهایی در گنبد رسید. ساختار صلیب یا چلیپا از گذسته های دور مورد استفاده معماران سراسر جهان بوده و نمادی از چهارفصل ، چهار عنصر اصلی ،چهارجهت و در بین النهرین سمبلی از چهار باد اصلی و باران زاست. نقش اعتقادی این بنا در دوره ماقبل اسلام و چه بعد از آن مورد توجه بوده است اما رفته رفته کارکرد بهتر سایر الگوها جای اشکال اعتقادی را می گیرد و در موردی کم یاب چهار برکه را به مسجد تبدیل می کنند که نمونه آن در چهاربرکه ی بازار قیصریه لار قابل مشاهده است.
از نمونه های برجای مانده از این بنا می توان به دو چهاربرکه در صحرای بگال و یک چهار برکه در کنار بازار قیصریه لار که گنبد آن ترکین است و بر پایه هشت ضلعی قرار دارد اشاره کرد.
بسترهای اعتقادی و فرا ساختاری فرم
عدد چهار از اعداد مقدس است که در معماری مفاهیم نمادین و اسطوره ای را بازگو می کند. جناب آقای حسین سلطان زاده در پرسشی در این پیرامون چنین بیان نمودند: “مثال دیگر عدد چهار است که در فرهنگ ایرانی به شدت مقدس بوده است. البته عدد چهار یک عدد مقدس در بین همه فرهنگ های کهن است و فقط مخصوص ایران نیست. اما در طراحی معماری ایرانی، تأکید بسیار خاصی بر روی این موضوع صورت گرفته است، بیش از جاهای دیگر. به طوری که مهمترین طرح های معماری ایرانی، طرح های چهارتایی هستند؛ مثل چهار- طاقی، چهار- ایوانی، چهار- باغ، چهار- سو، چهار- صفه و غیره که به خوبی نشان می دهند که در ایران چه تأکید عظیمی بر روی عدد چهار شده است. تأکید بر عدد چهار، در واقع، بازتاب اعتقاد به عدد چهار و توجه به آن بوده است؛ لذا بسیاری از طرح های چهارتایی به خاطر ضرورت های کارکردی یا ضرورت های محیطی طراحی نشده اند، یعنی نه محیط و نه مصالح یا کارکرد باعث شکل گیری طرح های چهارتایی نشده اند و اتفاقاً برخی از این طرح های چهارتایی از لحاظ عملکردی و محیطی نامناسب بوده اند و فقط به دلایل فرهنگی شکل گرفته اند. به نظر می رسد در طرح های چهارتایی یا شکل مربع، تکامل یا کامل بودن مد نظر بوده است.
ادامه دارد… 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp
Profile photo of مدیریت سایت مدیریت سایت ایوب محمودی تمام مطالب این نویسنده

آخرین نظرات شما
  • […] (۱۱ خرداد ۹۶) منتشر شده بود. برای دریافت این شماره به اینجا مراجعه […]...
    بازنشر: گفتگوی ویژه خورشید لارستان با یونس قانع نفر اول شورای اسلامی شهر خور – اخبار لارستان در: دانلود دومین شماره نشریه خورشید لارستان
  • […] (۱۱ خرداد ۹۶) منتشر شده بود. برای دریافت این شماره به اینجا مراجعه کنید. مطالب مرتبط: […]...
    بازنشر: گفتگوی ویژه خورشید لارستان با یونس قانع نفر اول شورای اسلامی شهر خور در: دانلود دومین شماره نشریه خورشید لارستان
  • سلام دستتان دردنکند...
    حمید در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
  • سلام علیکم، اعضای شورای جدیدلطفا درانتخاب شهردارجدیددقت کنیدتافردی که لیاقت شهرخورومردم نازنینش رادارد شهردارشود،نه یک فردباندبازکه تمام انتخاب های نیروی انسانی موردنیازش...
    خورکهن در: بازدید کارشناس دفتر فنی استانداری فارس از پروژه های عمرانی شهرداری خور
  • سلام علیکم در جواب جناب شهروند،جسارتا ماشین شهردارایسوزو نیست سوزوکی هست،درضمن این خودرومتعلق به شهرداری هست نه شخص خاصی،البته ایشان انتخاب شورای شهرهست که ما مردم بهشون...
    خورکهن در: شهردار خور از شروع عملیات اجرایی ساخت پل دوربرگردان کمربندی ندا خبر داد
  • باتشکرازاقای محمودی،انتخابات اخیرشورای شهرنشان دهنده نارضایتی مردم ازشورا وشهردارشهرخوربود،مردم به این امیدبه اعضای جدیدرای دادن که شاهدتغییروتحول در راس مدیریت شهرداری ب...
    خورکهن در: پنج تلنگر به انتخابات شورای اسلامی خور
  • لینک دانلود نی ؟...
    در: دومین شماره نشریه خورشید لارستان منتشر شد + آنچه در این شماره می خوانیم
  • با نظر آقای باقرزاده کاملا موافقم. اگه گیم نت نه پس کجا؟...
    آیسا در: گزارش مردمی از وضعیت گیم نت های خور: هیچ کس جوابگو نیست!
  • به امید تحقق این برنامه ها و آرزوی موفقیت برای ۵ عضو شورای دوره پنجم...
    سلمان جان پرور در: نگاهی به پاسخ اعضا منتخب شورای اسلامی شهر خور به دو پرسش مهم
  • متاسفانه تخلفات گسترده ای که در این دوره از انتخابات شورا رخ داد موجب آزرده خاطر همشهریان شد بنده به شخصه شاهد رای دادن تعداد کثیری از غیر بومی ها بودم من احترام زیادی وا...
    سعادت در: تکذیب استعفای یکی از اعضای شورای اسلامی شهر خور/ نشر اکاذیب در فضای مجازی پیگرد قانونی دارد
آمار بازدید:

بازدید امروز: 1218 بازدید

بازدید دیروز: 6754 بازدید

بازدید کل : 3305390 بازدید

رفتن به نوارابزار