سه شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۸ ساعت ۶:۵۹
 |  ۹/ اردیبهشت/ ۱۳۹۵ - ۶:۱۴
  |   نظرات: ۲ نظر
2,136 مرتبه بازدید

دمی با استاد سخن: سعدی شیرازی/ یادداشتی از موسی پورپلاش

 

 

موسی پورپلاش: اول اردیبهشت را روز بزرگداشت سعدی نامیده اند. چه دلپذیر است قدم زدن در بوستان و گلستان. چه دشوار است قلم زدن در این باب…

تا این زمان صدها مورّخ و محقّق ایرانی، اروپایی، عرب و هندی شرح حال او را نوشته اند و به قول محمد حسین رکن زاده (آدمیّت) گرچه در تاریخ تولد شیخ (روایات بین سال های ۵۷۰ تا ۵۸۵) و حتی اسم ایشان که برخی مشرف الدین و بعضی مصلح الدین می گویند، اختلاف است آنچه اهمّ است مقام صنیع و فضل و دانش و مراتب حکمت و عرفان و فصاحت و بلاغت و طبع روان و ابیات سهل و ممتنع سعدی ست که اقرار تمام کارشناسان بوده و هست. خود رکن زاده نیز در کتاب «دانشمندان و سخن سرایان فارسی» (ص ۱۰۲ تا ۱۵۸) شرح حال ایشان را به خوبی نگاشته است.

بر هیچ کس پوشیده نیست گلستانی که در هشت باب نوشته شده به مانند هشت کلید سعادت دنیا و عقبی آدمی ست.

(در سیرت پادشاهان- اخلاق درویشان- فضیلت قناعت- فواید خاموشی- عشق و جوانی- ضعف و پیری- تأثیر تربیت- آداب صحبت) که هر باب حکایاتی است با بیان شیرین و امثال زیبا و لطیف به دور از موعظه خشک و خسته کننده و نیز پشت این حکایات، کوله باری از تجارب شیخ، احساس می شود.

پختگی سعدی در نحوه بیان و انتقال مفاهیم ناشی از تجربه و دانش وی در طول زندگی پربار اوست، چرا که شیخ شیرازی پس از طی علوم مقدماتی در زادگاهش، به بغداد که دارالعمل زمانه بود رفته و در دانشکده نظامیّه آنجا به مدّت ۲۰ سال تحصیل علم نموده و پس از آن اراده سیاحت می نماید.

از شام و حبشه و حجاز گرفته تا قونیه و هند با چنین پختگی و دانش و هوشی که سعدی داشته، عجیب نیست گلستانی از حکمت و بوستانی از طراوات به ما ارزانی می دهد.

در اقصای گیتی بگشتم بسی              به سر بردم ایّام با هر کسی

تمتع به هر گوشه ای یافتم                ز هر خرمنی خوشه ای یافتم

بوستان که در نسخ قدیم (کلیات سعدی نامه) می نامیدند، مشتمل بر ده (۱۰) باب است. در عدل و انصاف احسان، شور و عشق، تواضع، تسلیم و رضا، قناعت، تربیت، شکر بر عافیت، توبه و مناجات. که استاد سخن در هر باب حکایتی منظوم سروده و این چنین سفره رنگینی از اخلاق را گسترانیده است.

ملمّعات- مثلّثات- مثنویات- قطعات- مفردات- ترجیحات- قصاید فارسی و عربی و بالاخره غزلیات بی مانند و شیخ اجل که شاهکار بوستان ادب فارسی است.

همه و همه دست در دست هم داده اند تا صفت شیرین سخنی و شکر گفتاری را به استاد سخن نسبت بدهند. به واقع دشوار است مثالی از غزلیات را بیاوریم چرا که تمامی آنها در بهترین شکل ممکن سروده شده اند. نیکوتر آن است که باب غزل را باز نماییم و از هر شعری ابیاتی برگزیده و صفحه را به آن مزیّن کنیم.

«سعدی ز فراق تو نه آن رنج کشیده است        کز شادی وصل تو فراموش کند آن را»

«بیا که نوبت صلح است و دوستی و عنایت      به شرط آنکه نگوییم از آن چه رفت حکایت»

«که گفت بر رخ زیبا، نظر خطا باشد              خطا بود که نبینند روی زیبا را»

«نظر کردن به خوبان دین سعدی ست           مباد آن روز کو برگردد از دین»

«خوش می روی تنها، تن ها فدای جانب         مدهوش می گذاری یاران مهربانت

در آیینه نظر کن، تا روی خود ببینی              کز حُسن خود بماند انگشت در دهانت»

 

«تن آدمی شریف است به جان آدمیّت            نه همین لباس زیباست نشان آدمیّت

رسد آدمی به جایی که به به جز خدا نبیند      بنگر که تا چه حدّ است مکان آدمیّت»

«من ندانستم از اول که تو بی مهر و وفایی       عهد نابستن از آن به، که ببندی و نپایی

گفته بودم چوبیایی غم دل با تو بگویم            چه بگویم که غم از دل برود چون تو بیایی»

«گویند مگو سعدی چنین سخن از عشقش      می گویم و بعد از من گویند به دوران ها»

«سعدیا مرد نکونام، نمیرد هرگز                             مرده آن است که نامش به نکویی بزند»

 

 

 

 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp

2 Responses to “دمی با استاد سخن: سعدی شیرازی/ یادداشتی از موسی پورپلاش”

  1. anvar گفت:

    سپاس آقا موسی .
    نگارش پر محتوا، زیبا، مختصر و بسیار مفید بود

  2. زینل گفت:

    ممنون از مطلب زیبایتان. استفاده بردیم.
    بابت برگزاری مراسم بزرگداشت سعدی در خور هم از تمام دست اندرکاران تشکر می کنم.

آخرین نظرات شما
  • سلام دوست عزیز نظر شما بسیار از نظر علمی ضعیف است و هیچ استناد علمی ندارد. برای سخیف بودن حرف شما همین بس که باور دارید «لاری ترکیبی از لاری و کردی است». لطفا کمی مطالعه...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • تبریک به عرفان عزیز و با آرزوی موفقیت های بیشتر و تشکر از زحمات کادر آموزشی مدرسه خواجه نصیر بالاخص مدیریت محترم این آموزشگاه که انصافا تحول خوبی رو در این مدرسه هم از نظ...
    انور اسماعیلی در: گفتگو با عرفان حمیده دانش آموز موفق خوری: در مدرسه خواجه نصیر، فرهنگ و معرفت آموختم.
  • آرزومند هستم نور به قبرش بباره واقعا که هنرمند بوده این خدا بیامورز...
    Fardeen در: آهنگ زیبای “چراغ” را از مرحوم محمدرضا حقیقی لاری بشنوید
  • لطفا با مجموعه جهاد دانشگاهی تماس بگیرید....
    ایوب محمودی در: ثبت نام دوره های تخصصی جهاد دانشگاهی مرکز لارستان آغاز شد
  • سلام و خسته نباشید هزینه دوره تربیت معلم سه سال اول چقدر هست و چقدر زمان میبره؟...
    معصومه در: ثبت نام دوره های تخصصی جهاد دانشگاهی مرکز لارستان آغاز شد
  • بسیار زیبا میشه لینک دانلود آهنگ بذار بباره نم نم بارون مرحوم محمدرضا حقیقی هم بگذارید....
    در: آهنگ زیبای “چراغ” را از مرحوم محمدرضا حقیقی لاری بشنوید
  • با سلام دوست عزیز از پاسخ و نظر شما ممنونم. بنده ممکن است واژه هایی را استفاده کرده باشم که از نظر خوانندگان اندکی تند به نظر برسد اما شما به جنبه های زبان شناسی این مطلب...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • ممنون از پاسخ شما حرف شما کاملا درست است و ما باید زبان لاری را حفظ کنیم . بنده در پایان نامه ی خود بر این امر تاکید کرده ام و همچنان هم در دانشگاه در حال مذاکره برای طرح...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • سلام دوست عزیز، ممنون از نظر شما ببینید حرف شما تا حدی درست است. اما آنچه معیار یک زبان و گویش یا لهجه است تنها درک بین فردی نیست. این معیار وجود دارد اما معیارهایی همچون...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • سلام آقای مازیار ممننو از پاسخ شما سخن شما درست است و بنده شما را برای بحث دقیق تر به این لینک که در آفتاب لارستان منتشر کرده ام و در مورد زبان های فارسی باستان و میانه ت...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
آمار بازدید:

بازدید امروز: 146 بازدید

بازدید دیروز: 257 بازدید

بازدید کل : 4303402 بازدید