پنج شنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۴:۰۴
سرویس: یادداشت
 |  ۲۲/ اردیبهشت/ ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۹
  |   نظرات: يك نظر
2,732 مرتبه بازدید

«داد و دهش در شاهنامه»

 

 

موسی پور پلاش: فردوسی بزرگ از معدود شاعران و حماسه سرایان است که پادشاه زمانه خویش را نمی ستاید با اینکه تأمین هزینه اتمام شاهنامه برایش دشوار می شود، هرگز حاضر به درخواست کمک نمی گردد. در این باب مقاله ها نوشته شده و نیز آقای سیامک وکیلی در کتاب خود (معمای شاهنامه) با ظرافت این مقوله را تفسیر نموده است.

اما یک سؤال مفتوح می ماند، حکیم طوس با این طبع بلند، چنین کتاب قطوری عرضه داشته است. چرا باید نام اثرش «شاهنامه» باشد؟

بزرگمردی که بالطبع اهل مدیحه و ستایش نبوده است. چرا در اشعار، چنین مقام والایی برای پادشاهان گذشته قائل می شود؟

جواب را تنها می توان با تأمل در ابیات جستجو کرد.

حکیم فردوسی، ارزش ها را برشمرد و آرمان ها را نمایان ساخت. [پرستش خداوند، داد و دهش، رفتار و کردار درست، حرمت انسانیت، انسجام ملّت و اقتدار وطن].

حال بناست کسی به عنوان پادشاه در رأس باشد و آرمان ها را تحقق بخشد.

در اینجا ستون پادشاه قدری معقول می شود. کمی که جلو برویم، ستایش سرباز را هم می بینیم. چرا که سرباز نیز در راه حفاظت از ارزش های میهن خدمت می کند. با مثال پیش می رویم.

از دید فردوسی بزرگ، پادشاه تا زمانی که داد و دهش، پیشه کرده باشد، پادشاه است حتّی، اگر کی کاووس باشد. کاووس که گاه برای زیاده خواهی اش به دیلمیان رفته و کشور را به مخاطره می اندازد و گاه حکمتش چنان به زوال می رود که سهراب را از نوشدارو محروم می سازد.

امّا رستم که سرباز به تمام معناست، هرگز دست از حمایت پادشاه برنمی دارد. چرا که می داند حمایت از رهبر جامعه یعنی حفاظت از تمام ارزش ها.

امّا شخصی چون ضحّاک، تنها کرسی سلطنت را اشغال کرده بود، چرا که مهمترین ویژگی پادشاه و راهبری را نداشت. او دادگستر نبود، بلکه خود بیدارگر بود.

در حقیقت ممکن است گاه، حکمت یا قدرت پادشاه ضعیف گردد و زیان هایی به بار آورد. امّا اگر خصلت دادگری در پادشاه نباشد، هرگز به عنوان پادشاه شناخته نمی شود.

کاوه آهنگر، گواه نامه صلاحیت ضحّاک را امضا نمی کند، وی با پاره کردن گواه نامه، گواهی داد که بیدادگر، هر چه قدر، قدرت کسب کند، باز به فرجام نیک خواهد رسید.

واژه «داد» بسیار سنگین است و همواره واژگانی چون خداوند، مردم، راهبر و سرباز را در کنار خود می آورد.

حقّ این واژه با نوشتن چند سطر، ادا نخواهد شد. بلکه بایستی شاهنامه را از اول خواند. بیت بیتش را درک کرد و حکمت را جُست.

بیا تا جهان را به بد نسپریم                         به کوشش همه دست نیکی بریم

فریدون فرّخ فرشته نبود                                      ز مُشک و ز عنبر، سرشته نبود

به داد و دهش یافت آن نیکویی                    تو داد و دهش کن، فریدون تویی 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp

One Response to “«داد و دهش در شاهنامه»”

  1. عارف رفیعی گفت:

    سپاس موسی جان
    با این توضیحات شما، آیا می توان همان مفهوم “فره ایزدی” که امروزه به اشکال تخصصی و غیر تخصصی زیاد می شنویم، در شاهنامه جستجو کرد؟

آخرین نظرات شما
  • من محمد هادی کوهی نژاد هستم احسان الدین منصف کمال تشکررادارم...
    در: قهرمانی تیم خردسالان نبرد خور در مسابقات فوتبال یادواره شادروان اکبر دلخوش
  • […] دبیر انجمن سبزاندیشان خور در گفتگو با خبرنگار سایت خور گفت: فاز اول طرح یادگارسبز در تنگ خور با توجه به زمان […]...
    طرح «یادگار سبز» در «تنگ خور» توسط «سبزاندیشان» کلید خورد+ گزارش تصویری | آفتاب لارستان در: فاز نخست طرح یادگار سبز در تنگ خور اجرایی شد + تصاویر
  • احسنت کیفیت عکس ها خوب نیست...
    ا در: فاز نخست طرح یادگار سبز در تنگ خور اجرایی شد + تصاویر
  • سلام ممنون از فعالیت شما جهت تخلف در تیر برق جاده جهرم شیراز 09177912396 بنده مدارک زیادی دارم از تخلفات تیر برق لطفا با من تماس بگیرید...
    جاسم رحمانیان در: انجمن سبزاندیشان خور برگزار کرد: طرح کاشت بذر و نهال در پارک جنگلی خور + تصاویر
  • بیش از ۹۵ % از آبی که در بارندگی ها باعث جاری شدن سیل و طغیان رودخانه در بخش محمله شهرستان خنج می شود از محلی به نام بیدزرد در بالادست روستای ابوالفضل دهستان چاه طوس جاری...
    امراله مهماندوست در: طغیان رودخانه، جاده خنج – لامرد را بست/ ۵۰ میلی متر باران در یک روز!
  • دست خوش واقعا صدا داشت.خدارحمتش کنه...
    در: دانلود تصنیف “همدم تو” با صدای مرحوم محمدرضا حقیقی لاری
  • پاینده لارستان یکپارچه...
    در: خانه لاری ها در یزد: نگینی از مردم لارستان در دل کویر!
  • خدا رحمتش كنه...
    سعيد ستوده در: گذری کوتاه به گذشته های خور: پای صحبت مرحوم حاج عبدالرحمن شاهدی + صدا
  • سلام. فایل pdf رو دانلود کنید و رشته ها رو مطالعه بفرمایید....
    مدیریت سایت در: اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس نیروی قراردادی می گیرد + شرایط استخدام
  • سلام ببخشید چه رشته هایی میخواد؟ ممنون میشم جوابمو بدید...
    در: اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس نیروی قراردادی می گیرد + شرایط استخدام

عملکرد یکساله شهرداری و شورای اسلامی شهر خور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نتایج

Loading ... Loading ...
آمار بازدید:

بازدید امروز: 87 بازدید

بازدید دیروز: 589 بازدید

بازدید کل : 4110461 بازدید