جمعه ۲۸ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۱۸
سرویس: یادداشت
 |  ۲۲/ اردیبهشت/ ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۹
  |   نظرات: يك نظر
1,537 مرتبه بازدید

«داد و دهش در شاهنامه»

 

 

موسی پور پلاش: فردوسی بزرگ از معدود شاعران و حماسه سرایان است که پادشاه زمانه خویش را نمی ستاید با اینکه تأمین هزینه اتمام شاهنامه برایش دشوار می شود، هرگز حاضر به درخواست کمک نمی گردد. در این باب مقاله ها نوشته شده و نیز آقای سیامک وکیلی در کتاب خود (معمای شاهنامه) با ظرافت این مقوله را تفسیر نموده است.

اما یک سؤال مفتوح می ماند، حکیم طوس با این طبع بلند، چنین کتاب قطوری عرضه داشته است. چرا باید نام اثرش «شاهنامه» باشد؟

بزرگمردی که بالطبع اهل مدیحه و ستایش نبوده است. چرا در اشعار، چنین مقام والایی برای پادشاهان گذشته قائل می شود؟

جواب را تنها می توان با تأمل در ابیات جستجو کرد.

حکیم فردوسی، ارزش ها را برشمرد و آرمان ها را نمایان ساخت. [پرستش خداوند، داد و دهش، رفتار و کردار درست، حرمت انسانیت، انسجام ملّت و اقتدار وطن].

حال بناست کسی به عنوان پادشاه در رأس باشد و آرمان ها را تحقق بخشد.

در اینجا ستون پادشاه قدری معقول می شود. کمی که جلو برویم، ستایش سرباز را هم می بینیم. چرا که سرباز نیز در راه حفاظت از ارزش های میهن خدمت می کند. با مثال پیش می رویم.

از دید فردوسی بزرگ، پادشاه تا زمانی که داد و دهش، پیشه کرده باشد، پادشاه است حتّی، اگر کی کاووس باشد. کاووس که گاه برای زیاده خواهی اش به دیلمیان رفته و کشور را به مخاطره می اندازد و گاه حکمتش چنان به زوال می رود که سهراب را از نوشدارو محروم می سازد.

امّا رستم که سرباز به تمام معناست، هرگز دست از حمایت پادشاه برنمی دارد. چرا که می داند حمایت از رهبر جامعه یعنی حفاظت از تمام ارزش ها.

امّا شخصی چون ضحّاک، تنها کرسی سلطنت را اشغال کرده بود، چرا که مهمترین ویژگی پادشاه و راهبری را نداشت. او دادگستر نبود، بلکه خود بیدارگر بود.

در حقیقت ممکن است گاه، حکمت یا قدرت پادشاه ضعیف گردد و زیان هایی به بار آورد. امّا اگر خصلت دادگری در پادشاه نباشد، هرگز به عنوان پادشاه شناخته نمی شود.

کاوه آهنگر، گواه نامه صلاحیت ضحّاک را امضا نمی کند، وی با پاره کردن گواه نامه، گواهی داد که بیدادگر، هر چه قدر، قدرت کسب کند، باز به فرجام نیک خواهد رسید.

واژه «داد» بسیار سنگین است و همواره واژگانی چون خداوند، مردم، راهبر و سرباز را در کنار خود می آورد.

حقّ این واژه با نوشتن چند سطر، ادا نخواهد شد. بلکه بایستی شاهنامه را از اول خواند. بیت بیتش را درک کرد و حکمت را جُست.

بیا تا جهان را به بد نسپریم                         به کوشش همه دست نیکی بریم

فریدون فرّخ فرشته نبود                                      ز مُشک و ز عنبر، سرشته نبود

به داد و دهش یافت آن نیکویی                    تو داد و دهش کن، فریدون تویی 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp
مدیریت سایت ایوب محمودی تمام مطالب این نویسنده

One Response to “«داد و دهش در شاهنامه»”

  1. عارف رفیعی گفت:

    سپاس موسی جان
    با این توضیحات شما، آیا می توان همان مفهوم “فره ایزدی” که امروزه به اشکال تخصصی و غیر تخصصی زیاد می شنویم، در شاهنامه جستجو کرد؟

آخرین نظرات شما
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر – اخبار لارستان در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه
  • […] سرپرست میراث فرهنگی لارستان در دفتر شورا برگزار شد(لینک خبر) و مقرر شد تا بخشی از حمام مرمت شده و برنامه تبدیل حمام […]...
    مرمت حمام تاریخی میمند فارس به اتمام رسید/ از مرمت حمام تاریخی خور چه خبر؟! + تصاویر در: حمام تاریخی خور دوباره جان می گیرد: مرمت بخشی از حمام و تشکیل موزه مردم شناسی با همکاری شهرداری و شورا + مصوبات جلسه
  • جناب آقای مهندس حلیمی انتصاب شایسته شما را به عنوان شهدار محترم خور را تبریک عرض نموده و پیشرفت بیشتر شما را در این ضمینه از خداوند مننان خاستارم . از صمیم دوستتان دارم د...
    در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد
  • r4...
    در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد
  • […] گزارش سایت خور، محبوبه جوکار موسس و دبیر انجمن سبزاندیشان خور در […]...
    «سبزاندیشان» در پارک جنگلی خور بذر و نهال کاشتند | آفتاب لارستان در: انجمن سبزاندیشان خور برگزار کرد: طرح کاشت بذر و نهال در پارک جنگلی خور + تصاویر
  • ممنون از اطلاع رسانی. چطور باید هوشیار بود؟ یعنی دقیقا چه تمهیداتی باید اندیشید؟...
    ابراهیم در: زلزله های پیاپی در لارستان: هشیار باشیم!
  • از ماست كه بر ماست...
    جواد جي اس ام در: تلاش دیرهنگام شهردار خور برای جلب رضایت مردم و شورای جدید
  • افسردگی زنان خوری نه تیتر مناسب نه متن مناسب نه راهکار حسابی فقط منتشرش کردین...
    در: پنجمین شماره نشریه خورشید لارستان منتشر شد!
  • وبسایت واقعا خوب و لازم هست. بنظرم ایجاد کانال رسمی در تلگرام هم ضروری است. از امکانات ش [ مثلا نظرسنجی و... ] به بهترین شکل میشه بهره برد....
    ابراهیم در: رئیس شورای اسلامی شهر خور خبر داد: پایگاه اطلاع رسانی شورای اسلامی خور به زودی کار خود را آغاز می کند
  • تبریک عرض میکنم خدمت اعضای شورای جدید،ان شاءالله که اقای حلیمی فردی شایسته ومدیرباشد، تا باردیگرشهرخور درسطح استان خودنمایی کند. چون در دوره چهارساله شورا وشهردار قبلی(جن...
    خورکهن در: مهندس مهدی حلیمی به عنوان شهردار خور معرفی شد

طراحی سایت و کیفیت اخبار مندرج در پایگاه خبری خور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نتایج

Loading ... Loading ...
آمار بازدید:

بازدید امروز: 1752 بازدید

بازدید دیروز: 5580 بازدید

بازدید کل : 3767236 بازدید