جمعه ۰۱ آذر ۱۳۹۸ ساعت ۹:۵۶
سرویس: گزارش
 |  ۲/ فروردین/ ۱۳۹۷ - ۶:۱۵
  |   نظرات: ۶ نظر
1,100 مرتبه بازدید

بهروزیان، عید نوروزتان مبارک! / مقاله ای در نقدِ نوروز ستیزان

 

 

مجید احمدی گله داری: تکرار در طبیعت، امری محسوس و مأنوس است، به خلاف تکرار در برخی از چیزها که بیهوده و رنج‌آور است. آمد و شد شب‌ها و روزها، نمایان‌ترین تکرار مأنوس طبیعت است؛ و این گونه است تکرار و آمد و شد فصل‌های چهارگانه‌ی سال که به حیات آدمیان تنوّع و تکثّر می‌بخشند و او را از یکنواختی ملال‌آور رها ساخته و هوای تازه‌ای به جان و جسم او می‌دمند. ‌طبع و احساس آدمی، تکرار و عودت مظاهر طبیعت را دوست می‌دارد. اصولاً آدمی با طبیعت سرزنده و شاد می‌شود و مکرّرات شادی‌بخش طبیعت را به جشن گرامی می‌دارد. ‌‌نوروز زیباترین، روح‌افزاترین و جان‌بخش‌ترین عید و تکرار طبیعت است که از دیرباز گرامی‌ترین مهمان انسان‌هایی بوده است که زیستگاهی چهار فصل داشته‌اند. آنانی که تفاوت بهار را با سه فصل تابستان، پاییز و زمستان به جان و جسم خویش احساس می‌کنند و گاه‌شمار خود را به تناسب این تفاوت تنظیم کرده‌اند. به راستی قومی که تکرار فصل ربیعش مقارن با ربیع طبیعت نیست، از نوروز و عید هر سال آن چه احساسی ‌تواند داشت!

نوروز جشنی نیست که بخواهیم برای جایز بودن و نبودنش به دنبال استدلال شرعی بگردیم و حکمش را از فقیه بجوییم. احساس بهاری، آدمی را به جشن گرفتن عید نوروز فتوا می‌دهد و استدلال عقلانی‌اش بر آن صحّه می‌نهد.

▪نوروز صرف‌نظر از خاستگاه و منشأ پیدایش آن که در هاله‌ای از ابهام است، عید باستانی اقوام متعددی از جمله ایرانیان است؛ حاصل احساس و شعور آدمی به طبیعت و برآمده از ذات اوست، نه این‌که عوارضی چون دین و سیاست آن را تجویز و تحمیل کنند. نوروز، متاعی ست که فروشنده‌اش طبیعت است، و خریدارش احساس و شعور آدمی. نوروز جشنی نیست که بخواهیم برای جایز بودن و نبودنش به دنبال استدلال شرعی بگردیم و حکمش را از فقیه بجوییم. احساس بهاری، آدمی را به جشن گرفتن عید نوروز فتوا می‌دهد و استدلال عقلانی‌اش بر آن صحّه می‌نهد. در این میان، اگر فقیه خشک‌مغزی بگویدت که جشن مگیر؛ پیاله‌ای سمنو به او بده و بگو که کام را شیرین کن! که خشک‌مغزی، نشانه کام‌تلخی ست. آری نوروز، عودت زیبایی ست و سزد که خلعت عید را بر اندامش بپوشانیم.

مگر عید، نام انحصاری اعیاد اسلامی ست که برخی از شنیدن عید نوروز برآشفته می‌شوند و برخی از گفتن آن پروا می‌دارند! و مگر قرار است که عید نوروز عید عموم اقوام باشد؟ هر قومی از جهاتی عید مخصوص به خود دارند. این عید مخصوص، می‌تواند عید اسلامی مانند عید فطر و قربان باشد که عید مخصوص قوم مسلمان است، یا عید طبیعی و قومی باشد مانند عید نوروز که عید ویژه اقوامی ست که از زیستگاه چهار فصل برخوردارند و از دیرباز آن را جشن می‌گیرند.

 

▪هر سال با فرا رسیدن عید قومی نوروز، می‌بینیم و می‌شنویم که جفاکارانه این عید مورد تهاجم، سرکوب، نکوهش و حتی تحریم دسته‌ای قرار می‌گیرد که به نظر بنده از استدلال شرعی و عقلانی پسندیده برخوردار نیستند. کل استدلال شرعی و نقلی آن‌ها در تحریم برگزاری عید نوروز و تبریک گفتن آن را، می‌توان در سه چیز با جواب آن این‌گونه خلاصه نمود:

۱- پیامبر، اصحاب، تابعین و سلف صالح این کار را نکرد‌ه‌اند. الجواب: مگر آنان همه کارهای خوب را کرده‌اند؟!

۲- عیدی اسلامی نیست. الجواب: ضد و نقیض اسلام هم نیست!

۳- عید قوم مجوس است و برگزاری آن نوعی تشبّه به آنان است. الجواب: چه اشکال دارد که در فعل نیک، به قوم مجوس هم تشبّه گردد!

▪قوی‌ترین استدلال شرعی آنان به حدیثی است که در صحیح بخاری و مسلم از ام‌المومنین عایشه روایت شده است که گفته: «در روز عیدی، ابوبکر صدیق، به خانه‌ام آمد و دو دختر از قوم انصار نزد من بودند و با اشعار جنگ بعاث آواز می‌خواندند، که البته این دو خواننده (حرفه‌ای) نبودند. در این هنگام ابوبکر این کارشان را نفی کرد و گفت: مزمار و ساز شیطان در خانه رسول الله! آن‌گاه ایشان رو به ابوبکر فرمودند: « یَا أَبَا بَکْرٍ إِنَّ لِکُلِّ قَوْمٍ عِیدٌ وَهَذَا عِیدُنَا / ای ابوبکر، آزادشان بگذار، هر قومی عیدی دارند و این عید ماست.»

دین نیامده تا همه چیز را خود در میان نهد و دستاورد فرهنگی و قومی ملل را برچیند. محمد امین با حکم رحمهً للعالَمِین و متمّم مکارم اخلاق آمده است تا پیام‌آور مهرورزی و شادی‌بخشی باشد.

▪روشن است که در این حدیث، نفی مطلقِ عیدِ هیچ قومی وجود ندارد، بلکه ضمن تأیید شادی و آوازخوانی در عید مخصوص قوم مسلمان، به وجود اعیاد دیگر اقوام هم خبر داده است. دین نیامده تا همه چیز را خود در میان نهد و دستاورد فرهنگی و قومی ملل را برچیند. محمد امین با حکم رحمهً للعالَمِین و متمّم مکارم اخلاق آمده است تا پیام‌آور مهرورزی و شادی‌بخشی باشد. او آمده تا هر چه موجب تکدّر خاطر آدمیان گردد برچیند و سعادت دنیا و آخرت او را پاس بدارد. بر این پایه هیچ شادی و جشنی به ذات خویش با مقاصد حیات‌بخش او در تضاد و تناقض نیست. اصل در این گونه موارد بر اباحت و روایی ست، و هر حکمی جز اباحت، بنا بر اسباب عارضی ست که بر اصل دامن اباحت می‌نشیند، و می‌باید که دامن را از گرد و غبار و آلودگی‌های عارضی پاکیزه داشت. به عبارت ساده: دین می‌گوید: کارهای خوب را انجام دهید و کارهای بد را انجام ندهید؛ نه این‌که تمام کارهای خوب و بد را برای ما لیست کرده باشد و یا گذشتگان نیکوکار ما همه کارهای خوب را انجام داده باشند که اینک ما برای تشخیص کار خوب و بد لازم باشد به کارنامه‌ی آنان مراجعه کنیم. ‌آنان فقط در حد وسع خود توانسته‌اند از کارهای بدِ زمان خود اجتناب کنند و برخی از کارهای خوب زمان خود را انجام دهند؛ دقت بفرمایید، برخی از کارهای خوب زمان خود، نه همه، تا چه رسد به این‌که همه کارهای خوب زمان ما را هم گزارده باشند. تأسّی و تبعیّت از سلف صالح به این معنا نیست که هر چه آنان انجام نداده‌اند ما هم انجام ندهیم. خیلی از کارهای خوب بوده و هست و خواهد بود که آنان انجام نداد‌ه‌اند. نیکان روزگار از آن رو الگویند که در تحقّق مکارم اخلاق با آنان هم‌جهت باشیم نه لزوماً هم‌روش. چرا که روش از رحم زمان زاده می‌شود و به زبان آن تعریف می‌شود. تشبّه به هر فرد و قومی تنها در فعل نکوهیده‌اش محذور است، نه مطلق اعمالش!

تأسّی و تبعیّت از سلف صالح به این معنا نیست که هر چه آنان انجام نداده‌اند ما هم انجام ندهیم. خیلی از کارهای خوب بوده و هست و خواهد بود که آنان انجام نداد‌ه‌اند.

▪آنچه در برگزاری جشن‌ها، چه اسلامی و قومی، نکوهیده است اعمالی ست که به خلاف مقاصد دین و مکارم اخلاق انجام می‌شود. این‌که چه بسا برخی در برگزاری جشن‌ نوروز ملتزم به ارزش‌های اخلاقی نباشند دلیلی نمی‌شود که اصل آن را نفی و انکار کنیم. منکران نوروز بدانند که نوروز، جشن عیاشی و معصیت نیست؛ جشن حیات دوباره طبیعت است؛ روز جنبش و شادی زمین است؛ روز شکفتن و شکوفایی درختان و گیاهان است؛ روز هنرنمایی باد و باران است؛ روز بوییدن گل‌ها از دامن پرنقش و نگار طبیعت است؛ نوروز ما را به طبیعت خودمان باز می‌گرداند؛ آغاز و فرجام ما را به تصویر می‌کشد؛ نوروز آلبوم تصاویر گذشتگان است، آنانی که زاده شدند و مردند، و مردند و زنده شدند.

باری، در  همه این آیات، عبرتی ست برای خردمندان!        نوروز ۱۳۹۷

 

▪مجید احمدی، نویسنده، مترجم و مدیر انتشارات ایلاف

به کانال نشریه خورشید لارستان بپیوندید

https://t.me/khourshidlarestan 


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp

6 Responses to “بهروزیان، عید نوروزتان مبارک! / مقاله ای در نقدِ نوروز ستیزان”

  1. سعید گفت:

    سلام ممنون از بابت توضیحاتی که در مورد نوروز بیان داشتید ولی چند نکته لازم است گفته شود.
    ۱- این نوشته نظر شخصی شماست نسبت به نوروز و کاملا قابل احترام هست و اینکه نظر خود را بیان داشتید.
    ۲- در رابطه با این موضوع که در مورد جایز بودن یا نبودن نوروز لازم نیست از فقیه حکمش رو بگیریم کاش نظر فقها رو هم بیان میداشتید تا بهتر فهم موضوع درک می کردیم. قطعا کسانی که با این موضوع مخالف اند نظرات دارند که بجا بود در این مقاله گنجانده میشد تا از دو طرف قضیه بررسی میشد.
    ۳- در مورد اصحاب رسول خدا فقط همین که چه کارهای خوبی نکرده اند رو بیان کنید چون من فقط کارهای خوبشون رو خوندم .

    • مجید احمدی گفت:

      سلام بر برادر و هم وطن عزیز، آقا سعید.
      سپاسگزار از شما که متن را با حوصله و سعه صدر خواندید.
      عرض شود که سعی می کنم با توجه به نقد و نظرات بر این نوشته، در مقاله بعدی پاسخگو باشم.
      عجالتا این که مفهوم این نوشته تنها نظر شخصی حقیر نیست.این نظر هم طرفداران خودش را دارد.

    • عبدالله گفت:

      نوروز یعنی نو شدن روز و آمدن بهار. بهار که بیاید همه شادمان می شویم و به طبیعت می رویم. مگر باید برای شادمانی هایمان هم از فقها و علمای دین رخصت جست برادر؟

  2. محمد گفت:

    احسنت بر جناب احمدی. مقاله روشن و زیبایی بود

  3. احسان گفت:

    متاسفانه یک عده خام اندیش متعصب فکر میکنن اسلام اومده همه ما را عربیزه کنه و سنت های فرهنگی و آداب رسوم ملت ها رو از بین ببره به بهانه جاهلی بودن و مجوس بودن و…با تشکر از شما بابت درج این مقاله زیبا

  4. بینام گفت:

    سوال:
    *آیا بکار بردن لفظ عید براب نوروز جایز میباشد:*

    پاسخ:

    برخی گذاشتن نام عید بر ،عید الام (روز مادر ) یا مثلا عید نوروز
    را خلاف شریعت اسلام می پندارند ،
    و می گویند :ما در اسلام ، تنها دو عید داریم عید فطر و عید قربان .
    و البته عید جمعه ، که به آن : « عید مساکین » می گوئیم .
    *در حقیقت ، واژه ی عید ،دو مفهوم شرعی لغوی متفاوت دارد*
    در مفهوم شرعی ، عید ، همانطور که می دانیم ، تنها همان دو ، یا سه عید اسلامی می باشد .
    اما در مفهوم لغوی
    *عید به معنی بازگشت یا اعاده می باشد .*
    یعنی چیزی که باز می گردد ،
    و تکرار می شود .
    بر این اساس : *استعمال واڑه ی عیدبرای عید نوروزمطابق مفهوم لغوی ان ، هیچ اشکالی ندارد*
    سختگیرترین مخالفان با ،مناسبت هایی مانند : روز مادر و روز نوروز ،
    کسانی هستند که می گویند :
    *انجام هر کار نیکی*
    *به مناسبت این روز ، حرام می باشد !!!*
    بدیهی است که :
    *« حرام نمودن چیزی که نص صحیح و صریح در مورد ان وارد نشده و همچنین حلال نمودن محرمات ، از گناهان کبیره ، و در حقیقت ، دروغ و افترا بستن بر خدای تعالی می باشد !»*
    خدای تعالی در قران کریم می فرماید :
    *« وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُکُمُ الْکَذِبَ هَٰذَا حَلَالٌ وَهَٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ ۚ إِنَّ الَّذِینَ یَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ لَا یُفْلِحُونَ »*
    *« (خداوند حلال و حرام را برایتان مشخّص کرده است) و به خاطر چیزی که تنها (از مغز شما تراوش کرده و) بر زبانتان می‌رود ، به دروغ مگوئید : این حلال است و آن حرام ، و در نتیجه بر خدا دروغ بندید . کسانی که بر خدا دروغ می‌بندند، رستگار نمی‌گردند .»*
    سوره نحل آیه ۱۱۶
    *« امام احمد حنبل رحمه الله علیه*
    *که حافظ یک میلیون حدیث ، و فقیه بودند ،*
    *هر گاه در مورد امری ،*
    *که نصی در مورد حرام بودن ان نمی یافتند در بدترین شرایط تنها به لفظ* : *« اکره »*
    *( از ان کراهت دارم )*
    *اکتفا می نمودند .*
    *و از بکار بردن لفظ حرام ،* *اجتناب می فرمودند .*

آخرین نظرات شما
  • سلام دوست عزیز نظر شما بسیار از نظر علمی ضعیف است و هیچ استناد علمی ندارد. برای سخیف بودن حرف شما همین بس که باور دارید «لاری ترکیبی از لاری و کردی است». لطفا کمی مطالعه...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • تبریک به عرفان عزیز و با آرزوی موفقیت های بیشتر و تشکر از زحمات کادر آموزشی مدرسه خواجه نصیر بالاخص مدیریت محترم این آموزشگاه که انصافا تحول خوبی رو در این مدرسه هم از نظ...
    انور اسماعیلی در: گفتگو با عرفان حمیده دانش آموز موفق خوری: در مدرسه خواجه نصیر، فرهنگ و معرفت آموختم.
  • آرزومند هستم نور به قبرش بباره واقعا که هنرمند بوده این خدا بیامورز...
    Fardeen در: آهنگ زیبای “چراغ” را از مرحوم محمدرضا حقیقی لاری بشنوید
  • لطفا با مجموعه جهاد دانشگاهی تماس بگیرید....
    ایوب محمودی در: ثبت نام دوره های تخصصی جهاد دانشگاهی مرکز لارستان آغاز شد
  • سلام و خسته نباشید هزینه دوره تربیت معلم سه سال اول چقدر هست و چقدر زمان میبره؟...
    معصومه در: ثبت نام دوره های تخصصی جهاد دانشگاهی مرکز لارستان آغاز شد
  • بسیار زیبا میشه لینک دانلود آهنگ بذار بباره نم نم بارون مرحوم محمدرضا حقیقی هم بگذارید....
    در: آهنگ زیبای “چراغ” را از مرحوم محمدرضا حقیقی لاری بشنوید
  • با سلام دوست عزیز از پاسخ و نظر شما ممنونم. بنده ممکن است واژه هایی را استفاده کرده باشم که از نظر خوانندگان اندکی تند به نظر برسد اما شما به جنبه های زبان شناسی این مطلب...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • ممنون از پاسخ شما حرف شما کاملا درست است و ما باید زبان لاری را حفظ کنیم . بنده در پایان نامه ی خود بر این امر تاکید کرده ام و همچنان هم در دانشگاه در حال مذاکره برای طرح...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • سلام دوست عزیز، ممنون از نظر شما ببینید حرف شما تا حدی درست است. اما آنچه معیار یک زبان و گویش یا لهجه است تنها درک بین فردی نیست. این معیار وجود دارد اما معیارهایی همچون...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
  • سلام آقای مازیار ممننو از پاسخ شما سخن شما درست است و بنده شما را برای بحث دقیق تر به این لینک که در آفتاب لارستان منتشر کرده ام و در مورد زبان های فارسی باستان و میانه ت...
    MuhammEd Ourang در: نگاهی نابخردانه به عنوان یک کهن زبان: جوابیه ای به «زیبایی شناسی زبان اچمی به مثابه ی زبانی کل نگر» در «اِوَزِ امروز»
آمار بازدید:

بازدید امروز: 57 بازدید

بازدید دیروز: 52 بازدید

بازدید کل : 4299464 بازدید