کنکاش

سيد احمد هاشمي

تركيه يكي از معدودكشورهاي اسلامي است كه داراي تاريخ پرنشيب و فرازي بوده است شايد نتوان تاريخ اسلام را بدون گذار بر تاريخ تركيه، مطالعه كرد زيرا كه تاريخ اين كشور با تاريخ اسلام پيوندي ناگسستني دارد اززمان تاسيس دولت عثماني در سال ۶۹۹هـ . ق – ۱۲۹۹ م در ادرنه بدست عثمان بن ارطغرل بن سليمان وتاسقوط آن در زمان سطان عبدالمجيد در سال ۱۹۲۴م توسط حزب اتحاد وترقي برهبري كمال آتاتورك، اين كشور نقش هسته مركزي جهان اسلام را به عهده داشته است قلمرو اين امپرطوري بزرگ تقريبا شامل همه كشورهايي مي شده است كه امروزه در خاور ميانه؛ خاور نزديك، شمال افريقاو جنوب اروپا قرار دارند.

در اروپا تا آنجا پيش تاختند كه در زمان سليمان قانوني چندين بارشهر وين (پايتخت اطريش) را مدتها محاصره نموده وبسياري از فرمانروايان اروپا را خوارو ذليل كردند درست در سال ۱۴۵۳م ۸۵۷ هـ.ق ودر زمان سلطان محمد فاتح توانستند نفوذ ناپذير ترين دژ امپراطوري روم شرقي (بيزانس) راپس از۸۰۰سال مقاومت فتح نموده و آنرا مركز خلافت خود قرار داده و نام آنرا از قسطنطنيه به استانبول تغيير دهند وكليساي بزرگ سانتا صوفيا را به مسجد اياصوفيا مبدل كنند. اين بخشي از افتخاراتي است كه مسلمانان ترك به جهان اسلام تقديم كردند.

عوامل متعدد داخلي و خارجي دست بدست هم داد تا توانست اين امپراطوري عظيم را پس از ۶۲۵ سال به زانو در آورده وجز نامي در تاريخ از آن باقي نماند. ما در اين مختصر درصدد ذكر اين عوامل نيستم زيرا كه از حوصله اين مقاله خارج است. ولي آنچه شايان ذكر است اين است كه اگر چه دستهاي صليبيان و صهيونيستها از آستين كمال آتاتورك بيرون آمد تا از تركيه اندلسي ديگر بسازد اما پيوند ملت ترك با اسلام قوي تر ازآن بود كه اين توطئه ها در آن كارگر بيفتد.

مصطفي کمال (آتاتورك) كه اصلا از يهوديان دونمه و اهل سالونيك بود توانست با پيوستن به ارتش عثماني و عضويت در حزب تركيه جوان و پس از آن در حزب اتحاد و ترقي مدارج بالاي نظامي را طي نمايد وتا آنجا پيش رود كه به خاطر پيروزيهاي ظاهري كه در جنگ با يونان بدست آورده بود، خود را به عنوان احيا كننده دولت عثماني در ميان مسلمانان جا بزند تا جاييكه به او لقب غازي دادند وشعرا در وصف او به مديحه سرايي پرداختند احمد شوقي ملك الشعراي مصر در قصيده‌اي از اوچنين ياد مي كند:

الله اكبر كم في الفتح من عجب يا خالد الترك جدد خالد العرب

بعد از اين پيروزيهاي قلابي ،كمال آتاتورك چهره واقعي خود را به مردم نشان داد و اقداماتي كه بعد ها انجام داد همه را به تعجب واداشت پس از الغاء خلافت در سال ۱۹۲۴م و مصادره اموال سلطان و اخراج آنان از كشور، نظام لائيك را جايگزين نظام اسلامي نمود و دستور داد اسلام را ازدين رسمي كشور حذف كنند، قوانين مدني سوئيس و قوانين جنايي ايتاليا را جايگزين قوانين اسلامي نمود و روز يكشنبه را بجاي روز جمعه بعنوان روز تعطيل رسمي هفته اعلام كرد، تقويم هجري را ملغي اعلام نمود ، احكام ميراث را تغيير دادو تعداد مساجد وائمه مساجد را محدود كرد مسجد اياصوفيا را به موزه و مسجد الفاتح را به انبار تبديل نمود لباس اسلامي و حجاب زنان ممنوع شد و دستور داد زنان ترك مانند زنان اروپا لباس بپوشند. حروف نوشتاري تركي را از عربي به لاتين تغيير داد تا رابطه فرهنگي بين نسل جديد وقديم به طور كامل قطع شود. حتي اذان هم از كينه آتاتورك در امان نماند بلكه دستور داد تا اذان را به تركي بگويند.

در مقابل اين گستاخي آتاتورك نسبت به مقدسات مسلمين و خيانت به امت اسلامي ، علماء اسلام در تركيه ساكت ننشستند ومخالفتهاي شديدي را از خود نشان دادند و با برنامه هاي او به مبارزه پرداختند، در راس اين مبارزان مجاهد نستوه و شجاعي قرار داشت كه حركت اسلامي كنوني تركيه مديون مجاهدتهاي اوست. او بديع الزمان سعيد نورسي(Nursi) از اهالي‌نورس و از سلاله اكراد تركيه است كه دست تنها در مقابل آتاتورك قد علم كرد و حركت اسلامي نور را درتركيه پايه گذاري نمود، او بيشتر عمر خود را در زندان و تبعيد بسر برد، اما بديع الزمان از آن بيدهايي نبود كه با اين بادها بلرزد وبا ايمان راسخ و اراده آهنين توانست شاگرداني را تربيت كند كه امروزه بطلاب نور معروفند و بار حركت اسلامي در تركيه را بدوش مي كشند. حركت اسلامي رفاه به رهبري مهندس نجم الدين اربكان يكي از ثمرات اين حركت مبارك بوده است اين حزب پس از حدود هفتاد سال سقوط خلافت بالاخره توانست در انتخابات شهرداريها پيروز شود و سرانجام رهبر آن توانست براي مدت كوتاهي به مقام نخست وزيري برسد در طول اين مدت كوتاه تمامي سعي او معطوف اتحاد جهان اسلام و ايجاد بازار مشترك اسلامي وپول مشترك اسلامي بود و اين همان چيزي بود كه خواب را بر ژنرالهاي كمالي يهودي تبارو لائيك آشفته كرده بود. لذا تصميم گرفتند كه تركيه را دوباره به مسير آتاتورك باز گردانندو به همين خاطر حزب رفاه را غير قانوني اعلام كرده و مهندس اربكان را تحت فشار هاي سياسي قرار دادند تا به خيال خود پرتو آن را خاموش نمايند اما از دامان اين حزب ، حزب فضيلت بيرون آمد واز دامان حزب فضيلت حزب عدالت و توسعه متولد گرديد كه امروزه بحمدالله اكثريت كرسيهاي پالمان تركيه را در اختيار دارد.

اما هنوز براي رسيدن به هدف راه دور ودراز و خطرات زيادي در پيش است، لائيكها كه ژنرالهاي ارتش سمبل آن هستند هنوز قدرت زيادي دارند وغرب حاضر نيست دست آوردي كه ۷۹ سال پيش بدست يكي از فرزندان خلف خود بدست آورده به آساني ازدست بدهد ولي صبح نزديك است. ويومئذ يفرح المومنون بنصرالله